Chưng cất chân không là gì? 5 Ứng dụng chưng cất phổ biến nhất

Chưng cất chân không là khả năng tách các hợp chất dưới áp suất thấp, phương pháp này giúp tiết kiệm năng lượng, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại. Chưng cất chân không là một trong những phương pháp quan trọng, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp. 

1. Chưng cất chân không là gì?

Chưng cất chân không là gì?

Chưng cất chân không là quá trình tách các hợp chất lỏng dựa trên nguyên tắc bay hơi và ngưng tụ, được diễn ra khi áp suất thấp hơn so với áp suất khí quyển. Kỹ thuật chưng cất thực hiện giảm áp suất trong hệ thống, nhiệt độ sôi của chất lỏng cũng giảm, giúp các chất dễ dàng bay hơi mà không bị phân hủy do nhiệt độ cao.

Chưng cất chân không đem lại một số những lợi ích như sau: 

• Giảm nhiệt độ cần thiết để chưng cất, bảo vệ các chất nhạy nhiệt.
• Chưng cất chân không được tiết kiệm năng lượng hơn so với chưng cất thông thường.
• Chưng cất chân không cho phép tách các hợp chất phức tạp mà phương pháp chưng cất thường không thực hiện được.

2. Phương pháp chưng cất chân không hiện nay

Phương pháp chưng cất chân không hiện nay

Hiện nay, có nhiều phương pháp chưng cất chân không được áp dụng trong công nghiệp như: 

2.1 Chưng cất chân không liên tục

Chưng cất chân không liên tục là phương pháp tách các thành phần lỏng trong hỗn hợp dựa trên sự khác biệt về nhiệt độ sôi, được thực hiện trong một hệ thống hoạt động liên tục. Quá trình sử dụng áp suất thấp giúp giảm nhiệt độ sôi của các hợp chất, ngăn ngừa phân hủy do nhiệt và đảm bảo tách hiệu quả những chất nhạy cảm với nhiệt độ cao.

2.2 Chưng cất chân không gián đoạn

Chưng cất chân không gián đoạn hay chưng cất chân không là kỹ thuật tách các thành phần trong hỗn hợp bằng cách giảm áp suất, từ đó hạ nhiệt độ sôi của các chất và ngăn ngừa sự phân hủy do nhiệt. 

Phương pháp này được ứng dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp như dầu mỏ, hóa chất, thực phẩm, dược phẩm và sản xuất rượu, giúp thu hồi các sản phẩm chất lượng cao mà không làm biến tính hay phá hủy các hợp chất nhạy cảm với nhiệt.

2.3 Chưng cất màng mỏng

Chưng cất màng lọc là quá trình thực hiện tách nhiệt, trong đó chất lỏng được trải thành một lớp màng mỏng trên bề mặt gia nhiệt nhằm tăng diện tích bay hơi. Quá trình bay hơi diễn ra nhanh chóng dưới áp suất chân không, giúp xử lý hiệu quả các chất nhạy cảm với nhiệt, có điểm sôi cao hoặc độ nhớt lớn, chẳng hạn như trong xử lý dầu thải, thu hồi dung môi hoặc cô đặc thực phẩm.

3. Đặc điểm nổi bật của chưng cất chân không

Đặc điểm nổi bật của chưng cất chân không

Chưng cất chân không là một phương pháp quan trọng có nhiều đặc điểm vượt trội so với những chưng cất thông thường, cụ thể như:

• Bảo vệ sản phẩm: Chưng cất chân không giúp các hợp chất giảm nguy cơ phân hủy nhiệt, giữ nguyên chất lượng và đặc tính của sản phẩm 
• Tiết kiệm năng lượng do yêu cầu giảm nhiệt độ bay hơi thấp hơn 
• Khả năng tách hiệu quả:  Dễ dàng phân tách các thành phần trong hỗn hợp có nhiệt độ sôi cao 
• Loại bỏ các tạp chất gây hại giúp thu được các sản phẩm an toàn với độ sạch tinh 
• Ứng dụng linh hoạt cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau như thực phẩm, hóa chất, sản xuất dầu mỏ…. 

4. 3 Ứng dụng chưng cất chân không phổ biến nhất 

Ứng dụng chưng cất chân không phổ biến nhất

4.1 Chưng cất dầu mỏ

Chưng cất chân không được ứng dụng rộng rãi trong ngành lọc dầu. Dầu thô sau khi được chưng cất ở áp suất khí quyển sẽ còn lại các sản phẩm nặng. Nhờ chưng cất chân không, các sản phẩm nặng này được tách thành nhiên liệu diesel, nhựa đường và dầu bôi trơn, giúp nâng cao giá trị kinh tế của dầu mỏ.

4.2 Chưng cất thực phẩm và đồ uống

Trong ngành thực phẩm, chưng cất chân không giúp tách tinh chất, hương liệu mà không làm mất chất dinh dưỡng hoặc mùi vị tự nhiên. 

Ví dụ: sản xuất nước ép cô đặc, tinh dầu, rượu vang và các loại đồ uống đặc sản.

4.3 Chưng cất dược hóa phẩm

Chưng cất chân không cũng đóng vai trò quan trọng trong sản xuất dược phẩm và hóa chất. Các hợp chất nhạy nhiệt như tinh chất dược liệu, vitamin hay hoạt chất sinh học được chiết tách và tinh chế mà không bị biến chất, đảm bảo hiệu quả và an toàn tới sản phẩm cuối cùng.

Chưng cất chân không là một công nghệ tiên tiến, giúp tối ưu hóa quá trình tách hợp chất trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Với khả năng tiết kiệm năng lượng, bảo toàn chất lượng sản phẩm và ứng dụng linh hoạt, chưng cất chân không ngày càng trở thành phương pháp không thể thiếu trong sản xuất hiện đại.