Cách hút chân không thực phẩm đúng kỹ thuật, bảo quản bền lâu

Máy hút chân không thực phẩm là thiết bị được sử dụng rộng rãi trong gia đình và ngành chế biến để kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm. Cơ chế loại bỏ không khí bên trong túi giúp ngăn quá trình oxy hóa, ức chế vi sinh vật và giữ nguyên hương vị, màu sắc của thực phẩm trong thời gian dài. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối đa, người dùng cần hiểu rõ cách hút chân không thực phẩm đúng kỹ thuật. Bài viết dưới đây, Navatech sẽ trình bày chi tiết từng bước và lưu ý chuyên sâu giúp bạn thao tác chính xác, bảo quản thực phẩm an toàn, tươi lâu.

1. Nguyên lý hoạt động của máy hút chân không thực phẩm

Hiểu nguyên lý sẽ giúp người dùng vận hành thiết bị hiệu quả và xử lý nhanh khi có sự cố.

1.1. Cơ chế tạo chân không

Máy hút chân không hoạt động dựa trên nguyên lý tạo áp suất âm. Khi máy rút toàn bộ không khí trong túi ra ngoài, áp suất bên trong túi trở nên thấp hơn so với áp suất khí quyển. Khi đó, túi bị ép sát vào bề mặt thực phẩm, loại bỏ môi trường có oxy – yếu tố chính gây hư hỏng, thiu mốc, và biến đổi màu sắc.

Nguyên lý hoạt động của máy hút chân không thực phẩm

1.2. Cấu tạo cơ bản

Một máy hút chân không gia đình thường gồm: khoang hút, bơm chân không mini, thanh hàn nhiệt, và bảng điều khiển. Ở quy mô công nghiệp, các máy cao cấp tích hợp bơm chân không vòng dầu hoặc bơm cánh quay giúp duy trì áp suất ổn định, tốc độ hút nhanh và hiệu suất cao, phù hợp với các dây chuyền đóng gói liên tục.

1.3. Lợi ích khi hút chân không thực phẩm

• Giữ thực phẩm tươi lâu gấp 3-5 lần so với bảo quản thông thường
• Hạn chế nhiễm khuẩn, nấm mốc, vi sinh vật gây hại
• Giữ nguyên dinh dưỡng và mùi vị tự nhiên
• Tiết kiệm không gian tủ lạnh, tránh lẫn mùi giữa các loại thực phẩm

2. Chuẩn bị trước khi hút chân không

Công đoạn chuẩn bị ảnh hưởng trực tiếp đến độ kín của túi và chất lượng bảo quản.

2.1. Chọn loại túi hút chân không phù hợp

• Dùng túi PA/PE nhiều lớp hoặc túi có vân chống dính, chịu được áp suất thấp mà không rách.
• Với thực phẩm đông lạnh, chọn túi có độ dày lớn hơn (70-100 micron) để tránh rách khi bảo quản lâu.
• Tuyệt đối không dùng túi nilon mỏng thông thường vì dễ hở khí và không chịu được nhiệt khi hàn.

Chọn loại túi hút chân không phù hợp

2.2. Sơ chế thực phẩm trước khi đóng gói

• Thực phẩm tươi nên được rửa sạch, để ráo và lau khô trước khi hút.
• Với thực phẩm có nước như canh, sốt, hải sản ướt nên làm đông sơ bộ 30 phút để tránh hút tràn nước vào buồng máy.
• Thực phẩm có cạnh sắc (xương, vỏ cứng) cần bọc lớp màng mỏng hoặc lót giấy để không làm rách túi.

2.3. Kiểm tra và vệ sinh máy

• Đảm bảo thanh hàn sạch, không bám dầu hoặc vụn nhựa.
• Gioăng cao su khít và không rách để giữ áp suất.
• Nếu máy có bơm vòng dầu, nên kiểm tra mức dầu và vệ sinh định kỳ để đảm bảo độ chân không ổn định.

3. Quy trình hút chân không thực phẩm chi tiết

Tuân theo từng bước dưới đây sẽ giúp người dùng thao tác nhanh và đạt kết quả tốt.

3.1. Bước 1 – Chuẩn bị túi và đặt thực phẩm

Cho thực phẩm vào túi, để chừa khoảng 5-7 cm phía miệng túi để dễ hàn. Cố gắng xếp gọn thực phẩm để túi ôm sát khi hút xong.

3.2. Bước 2 – Đặt túi vào vị trí hút

Đặt miệng túi nằm trên thanh hàn và trong vùng hút khí. Đảm bảo mép túi thẳng, không gấp hoặc dính nước, dầu mỡ.

3.3. Bước 3 – Khởi động chế độ hút

Đóng nắp máy, chọn chế độ phù hợp:

• “Dry” cho thực phẩm khô như hạt, ngũ cốc, cá khô.
• “Moist” cho thực phẩm có độ ẩm cao như thịt, cá tươi, rau củ.
• Máy sẽ tự động hút khí, sau đó hàn kín túi bằng nhiệt.

3.4. Bước 4 – Kiểm tra sau khi hoàn tất

Khi đèn báo kết thúc, chờ 5-10 giây để mối hàn nguội, sau đó mở nắp lấy túi ra. Kiểm tra bằng cách ấn nhẹ vào túi – nếu không khí không lọt vào và bề mặt túi ôm sát thực phẩm, quá trình đã hoàn tất.

Quy trình hút chân không thực phẩm

4. Lưu ý kỹ thuật khi hút chân không thực phẩm

Các lưu ý sau giúp duy trì hiệu quả hút ổn định và tăng tuổi thọ thiết bị.

4.1. Không hút quá lâu hoặc quá mạnh

Hút quá mức có thể làm thực phẩm mềm bị ép nát. Với rau xanh, bánh mì, đồ xốp – nên dùng chế độ thủ công hoặc hút gián tiếp để giữ hình dạng.

4.2. Tránh hút khi thực phẩm còn nóng

Hơi nước bốc lên có thể làm mối hàn kém kín, tạo hơi ẩm trong túi. Chờ thực phẩm nguội hoàn toàn trước khi hút.

4.3. Kiểm tra độ kín sau khi hàn

Quan sát mối hàn phải liền mạch, không đứt, không bong. Nếu phát hiện túi phồng hoặc rò khí, cần hút lại ngay để tránh mất hiệu quả bảo quản.

4.4. Bảo quản sau khi hút chân không

• Thực phẩm tươi: bảo quản ngăn mát từ 0-4°C
• Thực phẩm đông lạnh: bảo quản ngăn đá ở -18°C
• Thực phẩm khô: bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp
• Nên ghi nhãn ngày hút chân không để dễ kiểm soát thời hạn sử dụng.

5. Ứng dụng thực tế của công nghệ hút chân không thực phẩm

5.1. Trong gia đình

Dùng để bảo quản thịt cá, rau củ, trái cây, hạt khô, đồ ăn sẵn hoặc các món sous-vide (nấu chậm trong túi hút chân không). Việc này giúp giảm mùi hôi trong tủ lạnh và tiết kiệm không gian lưu trữ.

Hút chân không trong gia đình

5.2. Trong nhà hàng và cơ sở sản xuất

Các cơ sở chế biến thịt, hải sản, đồ khô thường sử dụng máy hút chân không công nghiệp kết hợp bơm chân không vòng dầu hai cấp để đạt áp suất sâu, đóng gói liên tục hàng trăm sản phẩm mỗi giờ. Giải pháp này đảm bảo thực phẩm đồng nhất về chất lượng, kéo dài hạn sử dụng và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Hút chân không trong công nghiệp thực phẩm

Việc nắm vững cách hút chân không thực phẩm đúng kỹ thuật giúp tối ưu khả năng bảo quản, giữ nguyên hương vị và giảm thiểu hao phí. Dù sử dụng cho gia đình hay quy mô công nghiệp, hiểu rõ nguyên lý vận hành, chọn đúng túi và kiểm soát thời gian hút là yếu tố quyết định. Đầu tư một chiếc máy hút chân không thực phẩm chất lượng cùng quy trình thao tác chuẩn sẽ là giải pháp bền vững giúp thực phẩm luôn tươi ngon, an toàn và tiện lợi.

Xem thêm: Tại sao hút chân không thực phẩm? Giải thích chi tiết A-Z